Mimo, że system domowej wentylacji od dawna uznawany jest za efektywniejszy, tańszy i bardziej przyjazny pacjentowi niż hospitalizacja, od lat boryka się z poważnym niedofinansowaniem i brakiem decyzji politycznych zapewniających jego dalszy rozwój w Polsce. Przedstawiciele OZŚWM, warunkowo powstrzymując się z nieprzyjmowaniem pod opieką nowych pacjentów kwalifikowanych przez szpitale, podtrzymują stanowisko dot. konieczności wdrożenia nowego modelu opieki, wypracowanego w 2023 roku przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) we współpracy z ekspertami klinicznymi, świadczeniodawcami i środowiskiem pacjentów. Ministerstwo Zdrowia potwierdziło, że prace koncepcyjne są kontynuowane, lecz obecnie znajdują się na etapie międzyinstytucjonalnych ustaleń – przede wszystkim z Narodowym Funduszem Zdrowia i AOTMiT. Resort oświadczył przedstawicielom Związku, że prace nad nowym modelem świadczenia powinny zostać zakończone do końca 2025 roku poprzez wydanie rozporządzenia wprowadzającego.
Równolegle rozmowy dotyczą rosnących problemów finansowych. Z danych przedstawionych przez OZŚWM wynika, że po pierwszym kwartale 2025 roku wartość nadwykonań – czyli świadczeń zrealizowanych ponad zakontraktowane limity – przekroczyła już 40 milionów złotych. Świadczeniodawcy wykonują usługi wobec ponad 3 000 pacjentów bez gwarancji zapłaty, niejednokrotnie na granicy swojej płynności finansowej. Sytuację pogarsza fakt, że NFZ nie przewiduje rozliczenia nadwykonań w swoich propozycjach na kolejny okres rozliczeniowy, a finansowanie wykonanych świadczeń w 2024 roku wyniosło zaledwie 70 procent zakontraktowanej stawki. Taka polityka prowadzi do realnych zagrożeń dla pacjentów – część świadczeniodawców już ogranicza przyjęcia, a niektóre podmioty mogą zostać zmuszone do zawieszenia działalności. Tymczasem koszt opieki domowej, który wynosi średnio 150–160 zł za osobodzień, pozostaje wyraźnie niższy niż koszty hospitalizacji, czy opieki stacjonarnej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym.
Ministerstwo Zdrowia zadeklarowało w podpisanym w dniu 5 czerwca protokole, że do 7 lipca zorganizowane zostanie spotkanie robocze z udziałem przedstawicieli AOTMiT, NFZ, OZŚWM oraz towarzystw naukowych – Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii oraz Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc. Celem tych konsultacji będzie ostateczne dopracowanie nowego modelu świadczeń oraz oszacowanie realnych kosztów jego wdrożenia. Ministerstwo rozważa również możliwość wprowadzenia półrocznego mechanizmu włączania sukcesywnego nadlimitowych pacjentów do wartości umów po zatwierdzeniu planu finansowego NFZ. Przedstawiciel OZŚWM został również powołany do Zespołu do spraw opracowania szczegółowych kryteriów wyboru ofert w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej, pracującego
nad kryteriami oceny ofert w opiece długoterminowej.
OZŚWM z satysfakcją przyjął deklarację resortu o wznowieniu prac, ale podkreśla, że kluczowe będą konkretne działania i terminy. Bez szybkiego uregulowania zasad finansowania oraz wdrożenia systemowych rozwiązań realnie poprawiających warunki organizacyjne i ekonomiczne opieki domowej, dalsze funkcjonowanie wentylacji domowej w warunkach domowych stanie pod znakiem zapytania.
Zdaniem Zarządu OZŚWM, dalsze opóźnienia niezbędnej reformy mogą doprowadzić do pogłębienia się kryzysu w opiece nad pacjentami wymagającymi mechanicznego wspomagania oddechu, a tym samym zagrozić stabilności całego systemu opieki długoterminowej w Polsce.
